Bileşik Faiz

Bileşik faiz nedir?

Bileşik faiz, getirinin tekrar büyümeye dahil edilmesi mantığıdır. Basit faizde getiri yalnızca ana para üzerinden hesaplanır. Bileşik faizde ise önceki dönemlerde oluşan getiri de ana paraya eklenir ve sonraki dönemlerde onun üzerinden de getiri oluşur.

Bu yüzden bileşik faiz uzun vadede güçlü bir etki yaratabilir. İlk dönemlerde sonuç küçük görünür; fakat zaman geçtikçe büyüme hızlanabilir.

Neden önemlidir?

Bileşik faiz, uzun vadeli birikim planlarının temel kavramlarından biridir. Küçük tutarların düzenli olarak eklenmesi ve getirinin tekrar sisteme dahil edilmesi, yıllar içinde beklenenden daha büyük fark oluşturabilir.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Bileşik faiz bir garanti değildir. Hesaplamada kullanılan getiri oranı varsayımdır. Gerçek yatırım getirileri değişebilir, düşebilir veya negatif olabilir.

Küçük bir örnek

Diyelim ki 50.000 TL başlangıç birikiminiz var ve her yıl belirli bir getiri elde ediyorsunuz. İlk yıl elde edilen getiri ana paraya eklenirse, ikinci yıl daha yüksek bir tutar üzerinden getiri oluşur. Bu döngü devam ettikçe toplam birikim doğrusal değil, katlanarak büyüyebilir.

Bu örnek, bileşik etkinin neden zamana ihtiyaç duyduğunu gösterir.

Zaman neden bu kadar önemlidir?

Bileşik faiz hesabında süre en az getiri oranı kadar önemlidir. Çünkü getirinin tekrar getiri üretmesi için zamana ihtiyaç vardır. Erken başlamak, düzenli katkı yapmak ve getiriyi sistemde tutmak bu etkinin büyümesini sağlar.

Kısa vadede bileşik etki sınırlı görünebilir. Uzun vadede ise küçük farklar büyük sonuçlara dönüşebilir.

Sık karıştırılan noktalar

Bileşik faiz bazen "kesin zenginleşme formülü" gibi anlatılır. Bu yanlış bir yaklaşımdır. Getiri oranı garanti değilse hesaplama da yalnızca senaryodur.

Bir diğer hata enflasyonu dikkate almamaktır. Nominal birikim büyüyebilir; fakat enflasyon yüksekse reel alım gücü aynı ölçüde artmayabilir.

İlgili araçlar

• Bileşik Getiri Hesaplama
• Enflasyon Hesaplama

İlgili rehberler

• Bileşik Getiri Nedir?

Kaynak notu

Bileşik faiz ve uzun vadeli getiri senaryoları yatırım eğitiminin temel başlıkları arasındadır. Finans Merceği bu kavramı yatırım tavsiyesi vermeden, senaryo analizi mantığıyla açıklar.