Stopaj Net Getiriyi Nasıl Etkiler? Brüt–Net Hesap ve Güncellik Kuralı

Stopaj, verginin ödeme sırasında kaynaktan kesilmesidir. Bir mevduat veya menkul kıymet getirisi için ekranda görülen brüt kazanç, stopaj kesildikten sonra hesaba geçen net kazançla aynı değildir. Temel hesap:

Stopaj = Brüt getiri × stopaj oranı
Net getiri = Brüt getiri - stopaj

Ancak kullanılacak oran ürün, para birimi, vade, iktisap tarihi ve güncel mevzuata göre değişebilir. Bu nedenle sayfadaki örnek oranlar tarihli olmalı; gerçek işlem öncesinde GİB'in yürürlükteki kararı ve bankanın bilgilendirmesi kontrol edilmelidir.

Basit mevduat örneği

100.000 TL ana para, 32 günlük vade ve yıllık %45 brüt faiz varsayalım:

Brüt faiz
= 100.000 × 0,45 × 32 / 365
≈ 3.945,21 TL

Stopaj oranı örnek olarak %17,5 ise:

Stopaj ≈ 3.945,21 × 0,175 = 690,41 TL
Net faiz ≈ 3.254,80 TL
Vade sonu ≈ 103.254,80 TL

Bu, 32 günlük ürün için yöntem örneğidir. Bankanın gün sayısı, oran, vade ve mevzuat sınıflaması farklı olabilir.

Stopaj oranı değişince ne olur?

Aynı 3.945,21 TL brüt getiri için:

Stopaj oranı	Kesinti	Net getiri
%10	394,52 TL	3.550,69 TL
%15	591,78 TL	3.353,43 TL
%17,5	690,41 TL	3.254,80 TL
%25	986,30 TL	2.958,91 TL

Brüt faiz oranı aynı kalsa bile vergi oranı net sonucu değiştirir.

2026 oranları nasıl okunmalı?

GİB'in konsolide Geçici 67 düzenlemelerinde TL mevduat için vade gruplarına göre farklı oranlar; döviz tevdiat hesaplarında ayrı oranlar görülebilir. 2026 yazında sayfada kısa vadeli TL mevduat için %17,5, bir yıla kadar vadelerde %15 ve bir yıldan uzun vadelerde %10 gibi oranlar yer almaktadır. Bu oranlar değişebileceği için içerikte “kalıcı stopaj oranı” şeklinde değil, kontrol tarihiyle birlikte kullanılmalıdır.

11444 sayılı kararın kapsamı da doğru okunmalıdır: karar bazı devlet tahvili, Hazine bonosu ve kira sertifikası gelirlerindeki indirimli tevkifat uygulamasını 31 Aralık 2026'ya uzatır. Her yatırım ürününün stopajını aynı karar belirliyormuş gibi genelleme yapılmamalıdır.

Vade karşılaştırmasında brüt oran tuzağı

Banka A yıllık %46, Banka B %45,5 brüt faiz sunabilir. Fakat farklı vade veya stopaj sınıfı varsa yalnız brüt oranla karar verilemez.

Teklif	Ana para	Gün	Brüt faiz	Stopaj varsayımı	Net kazanç
A	200.000 TL	32	%46	%17,5	hesaplanmalı
B	200.000 TL	92	%45,5	%17,5	hesaplanmalı
C	200.000 TL	370	%42	%10	hesaplanmalı

Vade uzadıkça faiz değişim riski, likidite ve erken bozma koşulları da değişir.

Stopaj ana paradan mı kesilir?

Genel hesapta stopaj getiriden kesilir; ana paranın tamamından yüzde alınmaz. 100.000 TL ana para ve 4.000 TL brüt getiri için %15 stopaj:

4.000 × %15 = 600 TL

şeklindedir. “104.000 TL'nin %15'i kesilir” hesabı yanlıştır.

Nominal net getiri, reel getiri değildir

Stopaj sonrası 3.254,80 TL kazanmak, alım gücünün aynı miktarda arttığını göstermez. Aynı dönemde fiyatlar yükselmişse reel sonuç daha düşüktür.

Yaklaşık reel oran:

Reel getiri ≈ (1 + net getiri oranı) / (1 + enflasyon oranı) - 1

32 günlük net getiri oranı %3,2548 ve aynı dönemde kişisel harcama sepeti %3,8 yükselmişse reel sonuç negatife dönebilir.

Birleşik ürünlerde dikkat

Fon, tahvil, eurobond, BES ve mevduatta vergi uygulamaları aynı değildir. Ürünün:

• türü,
• para birimi,
• alım tarihi,
• vadesi,
• yatırımcı statüsü,
• özel istisnası

sonucu değiştirebilir. “Bütün yatırımlarda stopaj %X” cümlesi güvenilir değildir.

İçerik üretirken kullanılacak güncellik kutusu

Son kontrol: 28 Temmuz 2026
Kaynak: GİB Geçici 67 kapsamındaki yürürlükteki kararlar
Uyarı: Oranlar ürün ve tarihe göre değişebilir.
İşlem öncesi banka belgesi ve GİB mevzuatı yeniden kontrol edilmelidir.

Bu kutu, oran değiştiğinde sayfanın eski bilgiyle kalmasını önlemek için review_due_at ile desteklenmelidir.

En sık hesap hataları

• Yıllık oranı 32 günlük getiri gibi kullanmak.
• Stopajı ana paradan kesmek.
• Brüt oranı net oran sanmak.
• 365/366 gün ve banka yöntemini gözden kaçırmak.
• Vade bozulduğunda aynı faizin kazanılacağını varsaymak.
• Eski bir blogdaki stopaj oranını güncel saymak.
• Net nominal sonucu reel kazanç gibi sunmak.

Kendi hesabınızı kontrol etmek için

1. Ana para ve gün sayısını yazın.
2. Bankanın yıllık brüt oranını alın.
3. Brüt getiriyi hesaplayın.
4. Ürünün güncel stopaj oranını doğrulayın.
5. Net getiriyi bulun.
6. Vade sonu tutarı ve erken bozma koşulunu kontrol edin.
7. Gerekirse enflasyonla reel sonucu karşılaştırın.

Sonuç

Stopaj, brüt getiriden net getiriye geçişin zorunlu adımıdır. En yüksek brüt oran her zaman en yüksek net sonucu vermez. Güncel oranı GİB'den doğrulayın, örneği tarihli tutun ve nominal net sonucu alım gücüyle karıştırmayın.

Stopaj oranı sayfada nasıl güncellenmeli?

İçerik yönetiminde oran doğrudan paragraf içine gömülse bile şu metadata tutulmalıdır:

rate_source: GİB karar bağlantısı
rate_checked_at: 2026-07-28
rate_valid_from:
review_due_at:

Yeni karar yayımlandığında:

1. oran tablosu,
2. bütün sayısal örnekler,
3. araç varsayılanı,
4. meta açıklama,
5. SSS

birlikte güncellenir.

Vergi sonrası başabaş hesabı

İki mevduat:

• A brüt %46, stopaj %17,5,
• B brüt %44, stopaj %10,

aynı vade değilse yıllık brüt oran tek başına yeterli değildir. Aynı ana para ve günle net kazanç hesaplanır. Vade grubu stopajı değiştirebildiği için daha düşük brüt oran daha yüksek nete yaklaşabilir.

Portföy bazında vergi

Bir yatırımcıda farklı tarihlerde alınmış fonlar veya menkul kıymetler farklı vergisel kurala tabi olabilir. Uygulama “ortalama stopaj” göstermeden önce ürün ve alım tarihini bilmelidir. Kişisel vergi beyannamesi gerektiren durumlarda mali müşavir desteği gerekir.

Stopaj iadesi/nihai vergi genellemesi

Kaynaktan kesinti bazı gelirlerde nihai vergi olabilir, bazılarında beyan/mahsup kuralları farklı olabilir. Sayfa ürün bazında mevzuatı açıklamıyorsa “başka vergi yoktur” gibi kesin cümle kurmamalıdır.

Araç kalite testi

Mevduat hesaplayıcı için test örnekleri:

stopaj 0 → net = brüt
stopaj 100 → net = 0
negatif oran → reddet
100 üzeri oran → reddet
gün 0 → getiri 0

Kullanıcı arayüzü stopajı varsayım diye etiketlemeli ve güncel kaynağa bağlamalıdır.