Mevduat Faizi Net Getiri Nasıl Hesaplanır? Gün, Stopaj ve Vade

Vadeli mevduatta net getiri dört veriyle hesaplanır: ana para, yıllık brüt faiz oranı, gün sayısı ve güncel stopaj oranı. Temel formül:

Brüt faiz = Ana para × yıllık faiz × gün / 365
Stopaj = Brüt faiz × stopaj oranı
Net faiz = Brüt faiz - stopaj
Vade sonu = Ana para + net faiz

32 günlük örnek

Ana para 250.000 TL, yıllık brüt %46, 32 gün ve örnek stopaj %17,5:

Brüt faiz
= 250.000 × 0,46 × 32 / 365
≈ 10.082,19 TL

Stopaj
≈ 10.082,19 × 0,175
≈ 1.764,38 TL

Net faiz ≈ 8.317,81 TL
Vade sonu ≈ 258.317,81 TL

Banka gün hesabında 365/366, valör ve yuvarlama yöntemini sözleşmede belirtir. Hesaplayıcı sonucu tahmindir.

Vade grubu ve stopaj

TL mevduatta stopaj oranı vadeye göre farklı olabilir ve mevzuatla değişebilir. Bu nedenle “mevduat stopajı daima %17,5” denmez. İşlem günü GİB'in yürürlükteki Geçici 67 kararları ve bankanın bilgilendirmesi kontrol edilir.

Faiz oranı net mi brüt mü?

Bankaların ilan ettiği mevduat oranı genellikle yıllık brüt orandır. “%46 faiz” 32 günde %46 kazanç anlamına gelmez.

32 günlük basit brüt oran
≈ %46 × 32 / 365
≈ %4,03

Stopaj sonrası daha düşüktür.

Tutar basamaklı faiz

Bazı ürünlerde yüksek oran yalnız belirli bakiye aralığına veya “yeni para” koşuluna uygulanır. Hesabın bir kısmı vadesiz bırakılabilir. Örnek:

Toplam yatırılan: 250.000 TL
Faizlenen tutar: 240.000 TL
Vadesizde kalan: 10.000 TL

Hesap 250.000 TL üzerinden yapılırsa getiri fazla tahmin edilir.

Vade bozulursa

Erken çekimde faiz tamamen kaybolabilir, düşük oran uygulanabilir veya kısmi çekim özelliği bulunabilir. Acil durum fonunun tamamını uzun vadeye bağlamadan önce sözleşme okunur.

Kampanya karşılaştırması

Teklif	Faizlenen ana para	Gün	Brüt oran	Stopaj	Net vade sonu
A	250.000 TL	32	%46	güncel
B	245.000 TL	32	%47	güncel
C	250.000 TL	92	%44	güncel

B teklifinin oranı yüksek ama 5.000 TL vadesizde bırakılıyorsa net sonuç A'dan düşük olabilir.

Yeniden vadelendirme varsayımı

Bir yıllık tahmin yapılırken 32 günlük faiz oranının bütün yıl sabit kalacağı varsayımı açıkça yazılmalıdır. Her vade sonunda oran düşebilir veya artabilir. Bileşik getiri hesaplayıcı “aynı oranla yenileme” simülasyonudur; banka taahhüdü değildir.

Mevduat sigortası

TMSF sigorta kapsamı kişi, kredi kuruluşu ve hesap türüne göre kurallara tabidir; limitler dönemsel değişebilir. Büyük tutarı bölme kararı vermeden güncel TMSF açıklaması ve hesapların kapsamı kontrol edilmelidir. Her banka ürünü veya yüksek faiz teklifi otomatik olarak aynı güvenceye sahip sanılmamalıdır.

Reel getiri

Net vade getirisi %3,33 ve aynı 32 günlük dönemde fiyatlar %4 yükselmişse:

Reel ≈ 1,0333 / 1,04 - 1 ≈ -%0,64

Nominal kazanç alım gücünü tam korumamıştır.

Son kontrol listesi

• Oran yıllık brüt mü?
• Faizlenen net ana para kaç TL?
• Gün sayısı ve valör nedir?
• Stopaj hangi vade sınıfına göre?
• Vade bozma koşulu?
• Otomatik yenilemede yeni oran nasıl belirlenir?
• TMSF kapsamı ve güncel limit?
• Vade sonu net tutar yazılı mı?

Sonuç

Mevduat teklifini yüzde oranla değil vade sonunda hesaba geçecek net TL ile karşılaştırın. Stopaj, faizlenen bakiye ve vade bozma şartı görünmeden “en yüksek faiz” seçimi tamamlanmış değildir.

Farklı gün sayısı karşılaştırması

250.000 TL ve yıllık %46 brüt oran varsayımı:

Gün	Brüt faiz yaklaşık
32	10.082 TL
46	14.493 TL
92	28.986 TL

Net için her vadenin güncel stopajı düşülür. Uzun gün daha çok brüt faiz üretir; fakat paraya erişim ve faiz değişim fırsatı farklıdır.

“Hoş geldin faizi” kontrolü

Kampanya:

• yalnız yeni müşteri,
• yalnız yeni para,
• üst tutar sınırı,
• belirli gün,
• günlük hesap şartı,
• otomatik yenilemede standart oran

içerebilir. Kampanya bitişinden sonra oran ciddi düşebilir. İlk vade ve ikinci vade ayrı tabloya yazılır.

Net ana para sorunu

Bazı hesaplar ana paranın belirli kısmını vadesizde tutar. 250.000 TL yatırılıp 240.000 TL faizleniyorsa formül 240.000 üzerinden çalışır. Uygulama ekranındaki “toplam bakiye” ile “faizlenen bakiye” ayrılır.

Bir yıllık üç oran senaryosu

32 günlük her vade için:

• iyimser oran sabit,
• orta oran 5 puan düşer,
• zayıf oran 10 puan düşer

simülasyonu yapılabilir. Bu tahmin değil faiz değişimine duyarlılık analizidir.

Bankalar arası transfer süresi

Vade günü para başka bankaya geçerken EFT/FAST limiti, tatil ve valör boş gün yaratabilir. Yıllık simülasyonda her dönemin kesintisiz yenileneceğini varsaymak sonucu yüksek gösterebilir.

Hesap ekstresi doğrulaması

Vade sonunda:

Beklenen brüt
Beklenen stopaj
Gerçek net
Fark

tablosu tutulur. Fark varsa faizlenen tutar, gün ve oran kontrol edilir.